W dyskusji wskazywano na narastające i systemowe nieprawidłowości w stosowaniu przepisów prawa podatkowego wobec polskich marynarzy pracujących na statkach eksploatowanych przez przedsiębiorstwa zagraniczne. Problem dotyczy w szczególności zawężającej i niejednolitej interpretacji pojęcia „transportu międzynarodowego" na gruncie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, ograniczania prawa do ulgi abolicyjnej poprzez stosowanie kryteriów niewynikających z przepisów prawa, istotnych rozbieżności w praktyce organów podatkowych w analogicznych stanach faktycznych a także wszczynania postępowań karno-skarbowych w sprawach mających charakter sporu interpretacyjnego. Problem dotyczy znaczącej grupy zawodowej stanowiącej istotny element polskiej gospodarki morskiej…” cyt. https://www.sejm.gov.pl

Andrzej Kościk – Przewodniczący Rady Krajowej Sekcji Morskiej Marynarzy i Rybaków NSZZ „SOLIDARNOŚĆ” przedstawił informacje uzyskane tylko z jednej kancelarii doradztwa podatkowego dotyczące roku 2025, w którym pomorskie urzędy skarbowe wszczęły szereg czynności sprawdzających oraz następnie postępowań podatkowych w przedmiocie zasadności skorzystania marynarzy z ulgi abolicyjnej w latach 2020-2024. Co ważne, działania te podejmowane są bez względu na okoliczności skorzystania z ulgi, jak też z pominięciem jakiejkolwiek analizy danego przypadku. Czynności podejmowane są niejako z rozdzielnika, gdzie jedynym kryterium doboru jest fakt uzyskiwania dochodu w związku ze świadczeniem pracy w charakterze marynarza. 

Działania kontrolne dotyczą zatem statków każdego typu, w tym także statków operujących w typowym transporcie międzynarodowym.

Obecnie w ramach działalności tej Kancelarii w toku jest co najmniej kilkadziesiąt spraw, w ocenie Kancelarii, całkowicie bezpodstawnych. Czynności sprawdzające co do zasadności skorzystania z ulgi abolicyjnej wobec dochodów uzyskanych  z pracy na statkach transportowych są permanentnie wszczynane również w sytuacjach oczywistych, tj. takich, gdzie statek wykonujący transport międzynarodowy zarządzany jest przez przedsiębiorstwo z siedzibą w Norwegii i niewątpliwe zastosowanie w sprawie mają postanowienia polsko – norweskiej Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania. 

Z informacji uzyskanych od organów podatkowych wynika nadto, że kontrole podatkowe podejmowane są wskutek polecania organów wyższego rzędu, przy czym polecenie to wykonane jest bez jakichkolwiek rozważań co do zasadności podejmowanych wobec marynarzy czynności. Trwającą nagonkę potwierdzają także komentarze przedstawicieli organów kierowane wobec reprezentantów marynarzy obejmujące zapewnienie podejmowania dalszych działań kontrolnych oraz sądowych wobec marynarzy pomimo korzystnych dla nich wyroków, tak w sprawach indywidualnych, jak też sprawach tożsamych dotyczących branży marynarskiej. Czynności kontrolne - mimo złożenia dowodów potwierdzających prawo marynarza do skorzystania z ulgi abolicyjnej bez ograniczeń – nie są kończone; z uzyskanych przez kancelarię informacji wynika, że organy podatkowe oczekują na dyspozycję z izby administracji skarbowej co do dalszego procedowania. W sprawach sądowych dotyczących statków operujących w transporcie międzynarodowym na rzecz norweskich armatorów, mimo stanowiska wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak też Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wydania przez WSA korzystnego dla marynarza wyroku – i tak kierowane są przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skargi kasacyjne.  

Wzbudza to ogromny niepokój wśród marynarzy, gdyż nie znają on dnia ani godziny co do ich dalszego losu w sferze obowiązków podatkowych.    
Jak wcześniej wskazano, czynności kontrolne (także postępowania podatkowe) podejmowane są wobec marynarzy zatrudnionych na statkach operujących w transporcie międzynarodowym, w szczególności zarządzanych przez przedsiębiorstwa z siedzibą w Norwegii, ale również świadczących pracę najemną na statkach zarządzanych przez przedsiębiorstwo z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Z całą mocą należy podkreślić, że działania kontrolne w każdym powyższym przypadku oparte są o tezę, iż dochód marynarza nie podlega podwójnemu opodatkowaniu, ponieważ W Norwegii czy Wielkiej Brytanii nie jest odprowadzany podatek dochodowy.
Oprócz działań podejmowanych wobec marynarzy korzystających z ulgi abolicyjnej zatrudnionych na statkach operujących w transporcie międzynarodowym, czynności sprawdzające oraz postępowania podatkowe podejmowane są przez organy także wobec marynarzy zatrudnionych na statkach pozostałych typów (szeroko rozumiane statki typu offshore), mimo, że marynarze odprowadzają podatki do zagranicznych urzędów podatkowych, co zostało wykazane w zeznaniu podatkowym za dany rok. Co ważne, organ podatkowy kontrolny w większości przypadków na sprawdza, czy we właściwym formularzu podatnik wykazał zapłacony za granicą podatek, przerzucając na marynarza konieczność udowadniania faktów będących podstawą skorzystania z ulgi abolicyjnej, mimo że informacje te zostały już zawarte w zeznaniu.     

Powyższe potwierdza, że czynności kontrolne oraz postępowania podatkowe wszczynane są wobec podatników wyłącznie z tego względu, że podatnikiem jest marynarz. Należy wskazać, że takie działania organów wszystkich szczebli powodują, że normy prawne zawarte w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania dające prawo do skorzystania z ulgi abolicyjnej okazują się martwe.

Paradoksy przyjętego sposobu procedowania wobec marynarzy przekładają się także na postępowania przed organem podatkowym wszczynane z wniosku marynarzy o ograniczenie poboru zaliczek na podatek. W toku czynności podatnik pracujący na statkach operujących w transporcie międzynarodowym zarządzanych przez przedsiębiorstwo z siedzibą w kraju, z którym Polska ma zawartą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania (np. Norwegia, Wielka Brytania, Katar) również są wzywani do przedłożenia dowodu zapłaty podatku za granicą.

Represyjność organów podatkowych powoduje u marynarzy poczucie zagrożenia oraz strach co do statusu podatkowego; po kilku latach od złożenia zeznania do urzędu skarbowego nagle pojawia się zagrożenie zapłaty podatku za kilka lat (czynności podejmowane są za lata 2020-2024) wraz z odsetkami ustawowymi, mimo, że skorzystali oni  - zgodnie z prawem – z ulgi abolicyjnej.

W posiedzeniu uczestniczyli ponadto :

Henryk Piątkowski – Przewodniczący Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Oficerów i Marynarzy,  przedstawiciele Ministerstwa Finansów oraz Zarządu Stowarzyszenia Specjalistów Branży Morskiej.

Pełne treści wypowiedzi uczestników w/w posiedzenia Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej znajdują się na stronie: https://orka.sejm.gov.pl/zapisy10.nsf/0/E9D2467DCEEB07DCC1258DF000489548/%24File/0308410.pdf

Żródło: https://solidarnosc.nms.org.pl/

R.R.